Tìm hiểu Kinh tế, Khí hâu, Văn hóa, Đất nước Ả Rập Xê Út

Lê Hải Yến 6 tháng trước 174 lượt xem

Ả-rập Xê-út thuộc khu vực Trung Đông, có nền kinh tế khá phát triển đặc biệt là lĩnh vực dầu mỏ. Chúng ta cũng là một trong những đối tác kinh tế lâu dài với Ả Rập. Ở Việt Nam mấy năm gần đây tỷ lệ người đi xuất khẩu lao động sang nước này ngày càng nhiều. Ả Rập Saudi thường được gọi là “xứ của hai nhà thờ Hồi giáo thiêng liêng” vì hai thành phố thiêng liêng nhất của Hồi giáo, Mecca và Medina, nằm trong quốc gia này. Chúng ta cùng nhau tìm hiểu về đất nước này nhé.

I. KHÁI QUÁT Ả-rập Xê-út:

- Tên nước: Vương quốc A-rập Xê-út (Kingdom of Saudi Arabia)

- Thủ đô: Ri-át (Riyadh)

- Vị trí địa lý: Nằm trên bán đảo Arập. Bắc giáp Gióoc-đa-ni và I-rắc, Nam giáp Y-ê-men và Ô-man, Tây giáp biển Đỏ, Đông trông ra vịnh Péc-xích (người  Ả-rập gọi là vịnh Ả-rập), và vịnh Ô-man. Dọc theo bờ biển phía Đông, Ả-rập Xê-út có biên giới với Cô-oét, Ba-ranh, Ca-ta và Các Tiểu vương quốc A-rập thống nhất (UAE).

- Khí hậu: Nóng, khô.          

- Diện tích: 2,24 triệu km2

- Dân số: 28.686 triệu người (tháng 2/2009), bao gồm cả gần 5,6 triệu người nước ngoài.

- Dân tộc: A-rập

- Tôn giáo: Đạo Hồi là quốc đạo. 100% dân số theo đạo Hồi.

- Ngôn ngữ: Tiếng Ả-rập.

- Tiền tệ: Rial (SR); 1 USD = 3,745 SR.

- Quốc khánh: 23/9/1932

- Quốc vương kiêm Thủ tướng: Áp-đun-la Bin Áp-đun A-dít An Xa-út (Abdullah bin Abdul Aziz Al Saud), từ  01/08/2005;

- Hoàng Thái tử (người thứ hai, sau Quốc vương): Xun-tan Bin Áp-đun A-dít An Xa-út (Sultan bin Abdul Aziz Al Saud);

- Ngoại trưởng: Hoàng tử Xa-út An Phay-xan Bin Áp-đun A-dít An Xa-út (Saud al-Faysal Bin Abdul Aziz Al Saud).

- Chủ tịch Hội đồng Tư vấn (tương đương với Quốc hội): Abdullah ibn Mohammed Al-Sheikh

II. KHÍ HẬU Ả rập xê út:

Khí hậu khô và nóng. Sa mạc khô với khí hậu khắc nghiệt nhất, đất đai sa mạc cát phần lớn không có người ở. Đa phần các vùng trong nước, thực vật chỉ gồm cỏ dại, các loại cỏ chịu hạn và cây bụi. Các loài động vật gồm dê rừng, khỉ đầu chó, chó sói và linh cẩu ở các cao nguyên. Những loài chim nhỏ sống quanh các ốc đảo. Vùng ven Biển Đỏ, đặc biệt là các dải san hô ngầm, có hệ động vật biển phong phú. Ả Rập Saudi có đường bờ biển dài 2.640 kilômét (1.640 dặm).

Ả Rập Saudi gồm phần lớn là sa mạc và bán sa mạc với các ốc đảo. Gần một nửa diện tích đất nước là sa mạc không thể ở được với lượng mưa hàng năm 100 millimét (4 in-sơ) ở hầu hết các vùng. Những vùng phía tây có núi cao tới 3.000 mét (9.840 phít), và là vùng có khí hậu dễ chịu cũng như hệ thực vật xanh tươi nhất nước. Thủ đô Ri-át, ở vùng trung phía đông có nhiệt độ trung bình tháng 7 khoảng 42 °C (108°F) và 14 °C (57 °F) vào tháng 1. Trái lại, Giê-đa ở bờ biển phía tây có nhiệt độ 31 °C (88 °F) vào tháng 7 và 23 °C (73 °F) vào tháng 1.

Chưa tới 2% tổng diện tích đất nước thích hợp cho việc trồng cấy, và vào đầu thập kỷ 1990, việc phân bố dân cư rất khác biệt giữa các thành phố của vùng phía đông và những vùng ven biển phía tây, các ốc đảo phía trong rất đông đúc, và các sa mạc rộng lớn, hầu như không có người ở như Rub’ al Khali, Sa mạc Ả Rập và những vùng cây bụi Xa-ha-ra – Ả Rập. Không hề có sông hoặc hồ thường trực ở Ả Rập Saudi.

Khí hậu tại đa số các vùng ở Ả Rập Saudi có đặc trưng ở nhiệt độ cao và sự khô cằn. Đây là một trong số ít địa điểm trên thế giới nơi nhiệt độ mùa hè vượt quá 50 °C (120 °F) là điều thường gặp, trong khi đó mùa đông giá lạnh với tuyết có thể xảy ra ở vùng bên trong và vùng núi cao. Nhiệt độ trung bình thay đổi từ 8° đến 20 °C (47° đến 68 °F) trong tháng 1 tại Ri-át và 19° đến 29 °C (66° đến 83 °F) tại Giê-đa. Nhiệt độ trung bình tháng 7 thay đổi từ 27° đến 43 °C (81° đến 109 °F) tại Ri-át và 27° đến 38 °C (80° đến 100 °F) ở Jeddah. Lượng mưa rất rải rác, dù những trận mưa lớn bất ngờ có thể dẫn tới ngập lụt tại những dòng suối cạn. Lượng mưa hàng năm ở Ri-át khoảng 100 mm (4 in) và hầu như chỉ diễn ra trong khoảng tháng 1 tới tháng 5; lượng mưa trung bình ở Giê-đa là 54 mm (2.1 in) diễn ra trong khoảng tháng 11 đến tháng 1.

III. CHÍNH TRỊ Ả-rập Xê-út:

a. Đối nội :

Ả-rập Xê -út theo chế độ quân chủ chuyên chế. Thiết chế nhà nước cơ bản là Hoàng gia của dòng họ Xê-út. Theo Đạo luật cơ bản năm 1992, Hiến pháp A-rập Xê-út là kinh Cô-ran; luật Hồi giáo Sharia là bộ luật chính thức của đất nước. Giới tăng lữ Hồi giáo (dòng Sunni) có ảnh hưởng rất lớn trong hệ thống chính trị và xã hội.

Năm 1953, Quốc vương lập ra Hội đồng Bộ trưởng do Thủ tướng đứng đầu. Thủ tướng và các thành viên chính phủ do Quốc vương chỉ định và chịu trách nhiệm trước Quốc vương. Sau khi Quốc vương Abdallah nắm quyền điều hành đất nước từ năm 2005, A-rập Xê-út đã có một số bước tiến nhỏ theo hướng dân chủ hoá xã hội, cải thiện bình đẳng giới, ưu tiên phát triển kinh tế…

- Hội đồng Shura (hay còn gọi là Hội đồng Tư vấn) là cơ quan lập pháp của A-rập Xê-út được thành lập từ năm 1927, và sau 4 lần thay đổi qua các đời Quốc Vương, hiện nay Hội đồng Shura bao gồm 12 ủy ban và 150 thành viên (trong đó có 06 nữ). Toàn bộ các thành viên Hội đồng do Quốc vương bổ nhiệm với nhiệm kỳ 04 năm. Chủ tịch Hội đồng hiện nay là Tiến sỹ Áp-đu-la bin Mô-ham-mét bin I-bờ-ra him An Xa-ích (Abdullah Bin Mohamed Bin Ibrahim Al Shaikh).

- Hội đồng có thẩm quyền đệ trình các dự luật để Nội các thông qua; xem xét và chỉnh sửa các dự thảo luật và yêu cầu các Bộ trưởng (không phải là thành viên hoàng tộc) giải thích chính sách.

- Cuối năm 2003, Hội đồng Shura chính thức trở thành thành viên của Liên minh Nghị viện Quốc tế./.

b. Đối ngoại:

Ả-rập Xê-út thi có ảnh hưởng lớn trong thế giới Hồi giáo (dòng Sunni), đặc biệt trong Liên đoàn A-rập và Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh; tích cực tham gia giải quyết các vấn đề tại Trung Đông (I-xra-en – Pa-le-xtin, Li-băng, Xi-ri…).

Sau sự kiện 11/9/2001, Ả-rập Xê-út, một mặt vẫn coi quan hệ với Mỹ là trụ cột cơ bản song mặt khác cũng đã tiến hành một số bước đi theo hướng đa phương hoá (cải thiện quan hệ với Nga; đẩy mạnh chính sách hướng Đông (với Trung Quốc, Ấn Độ, ASEAN v.v…), đa dạng hoá chính sách đối ngoại (chú trọng hơn tới nội dung ngoại giao kinh tế).

Ả-rập Xê-út là thành viên Liên Hợp Quốc, Hội đồng hợp tác vùng Vịnh, Quỹ tiền tệ Quốc tế, Tổ chức Hội nghị Hồi giáo, Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ, G20…

IV. KINH TẾ Ả-rập Xê-út:

Tài nguyên chính của A-rập Xê-út là dầu lửa (trữ lượng khoảng 266 tỉ thùng, chiếm 20% trữ lượng thế giới). A-rập Xê-út đứng đầu thế giới về xuất khẩu dầu mỏ (sản lượng hiện nay 9,2 triệu thùng/ngày (2008)); dầu mỏ là nguồn thu nhập chính của Ả-rập Xê-út, chiếm 75% ngân sách, 45% sản phẩm quốc nội, và 90% giá trị xuất khẩu.

+ GDP: 379,5 tỷ USD (2009) 369.671- 592.586

+ GDP bình quân đầu người:  13229 USD (2009)  14,486.083 -23,221.356

+ Tăng trưởng GDP: -0,6% (2009)

Để đa dạng hóa nền kinh tế, Ả Rập Saudi đã xây dựng một thành phố mới ở bờ biển phía tây với khoản đầu tư vượt quá 26.6 tỷ đô-la Mỹ. Thành phố được đặt tên là “Thành phố Công nghiệp Vua Áp-đu-la” nằm gần thành phố công nghiệp al-Rabegh phía bắc Giê-đa. Thành phố mới, với công việc xây dựng được bắt đầu tiến hành từ tháng 12, 2005, gồm một bến cảng, lớn gấp mười lần cảng lớn nhất thế giới – Rốt-téc-đam – có thể tiếp nhận những tàu thủy khổng lồ cũng như một vùng công nghiệp dành cho lĩnh vực hóa dầu, dược phẩm và nghiên cứu. Thành phố này sẽ trải dài 35 km dọc theo bờ biển, gồm cả một thành phố giáo dục, một khu du lịch và một trung tâm chứng khoán.

Trong những năm gần đây, A-rập Xê-út đẩy mạnh đa dạng hóa nền kinh tế, chú trọng phát triển công nghiệp phi dầu mỏ, nông nghiệp…; tăng cường đầu tư ra các thị trường mới nổi trong đó có Việt Nam nhằm giảm bớt sự phụ thuộc vào dầu mỏ.  

Các đối tác thương mại chính: Mỹ; Nhật Bản ; Anh; Singapore; Trung Quốc; Hàn Quốc… 

V. VĂN HÓA Ả Rập xê út:

Văn hóa Ả Rập Saudi hầu như xoay quanh Hồi giáo. Hai thành phố linh thiêng nhất của Đạo Hồi, Méc-ca và Mê-đi-na, đều nằm ở nước này. Năm lần trong ngày, tất cả các ngày trong năm, tất cả những người theo Đạo Hồi được yêu cầu tới cầu nguyện tại các nhà thờ Hồi giáo trên khắp đất nước. Ngày cuối tuần gồm thứ Năm và thứ Sáu. Việc thực hiện nghi thức của bất cứ tôn giáo nào khác ngoài Đạo Hồi, gồm Thiên chúa giáo vào Do thái giáo, sự hiện diện của các nhà thờ, sự sở hữu những đồ vật Thiên chúa giáo đều bị đặt ngoài vòng pháp luật ở nước này. Cuốn sách linh thiêng của Hồi giáo là Kinh Côran là hiến pháp của Ả Rập Saudi, và luật Hồi giáo (Shari’ah) là nền tảng luật pháp của họ. Xem Tình trạng tự do tôn giáo tại Ả Rập Saudi.

Một trong những nghi lễ dân tộc tôn nghiêm nhất của Ả Rập Saudi là Ardha, điệu múa dân tộc của đất nước. Điệu múa kiếm này dựa trên các truyền thống Bedouin cổ xưa: những người đánh trống đánh trống thành nhịp điệu và những thi sĩ đọc những câu thơ thánh ca trong khi những người đàn ông mang kiếm nhảy múa vai kề vai. Âm nhạc dân gian Al-sihba, từ Hijaz, có nguồn gốc ở Ả Rập Andalusia, một vùng Tây Ban Nha trung cổ. Tại Méc-ca, Mê-đi-na và Giê-đa, nhảy múa và ca hát kết hợp chặt chẽ với âm thanh của al-mizmar, một nhạc cụ gỗ kiểu oboe. Trống cũng là một nhạc cụ quan trọng theo truyền thống và phong tục địa phương.

Trang phục Ả Rập Saudi có tính biểu tượng cao, thể hiện mối liên kết chặt chẽ của con người với đất đai, quá khứ và Đạo Hồi. Trang phục với đặc điểm nội trội ở tính chất rộng rãi và lỏng lẻo nhưng trùm kín phản ánh tính thiết thực của cuộc sống trong một đất nước sa mạc cũng như sự nhấn mạnh của Hồi giáo trên chất liệu len hay cô-tông(được gọi là thawb), với một shimagh (một mảnh vải cô-tông vuông kẻ carô lớn được giữ chặt bởi một sợi dây) hay một ghutra (một mảnh vải vuông đơn giản màu trắng được làm bằng vải cô-tông mịn hơn, cũng được giữ bằng một sợi dây) phủ trên đầu. Trong những ngày giá lạnh hiếm hoi, đàn ông Ả Rập Saudi mặc một áo khoác không tay bằng lông lạc đà (bisht) trùm kín người. Trang phục phụ nữ được trang trí bằng những motif bản địa, những đồng xu, đồng tiền vàng, những mảnh kim loại, và những vật treo. Tuy nhiên, phụ nữ Ả Rập Saudi phải mặc một cái áo khoác không tay dài (abaya) và khăn che mặt (niqab) khi họ ra khỏi nhà để bảo vệ tính e lệ của họ. Luật pháp không áp dụng cho người nước ngoài nhưng cả đàn ông và phụ nữ đều được khuyến cáo nên ăn mặc có mức độ.

saudi-arabia.jpg

Đạo Hồi cấm ăn thịt lợn và uống rượu, và luật này được tuân thủ nghiêm túc trên toàn bộ lãnh thổ Ả Rập Saudi. Món bánh mì Ả Rập, hay khobz, thường được ăn trong hầu hết các bữa. Các sản phẩm khác gồm thịt cừu nấu chín, gà nướng, felafel (hạt đậu xanh nấu nhừ), shwarma (thịt cừu xiên nướng), và fuul (một miếng đậu fava, tỏi và chanh). Những quán cà phê truyền thống có ở khắp nơi, nhưng hiện bị những quán cà phê kiểu kiêm cả đồ ăn lấn lướt. Trà Ả Rập cũng là một đồ uống quen thuộc của họ, nó được dùng trong cả những dịp lễ nghi và thông thường như khi gặp gỡ giữa bạn bè, gia đình và thậm chí cả người lạ. Trà màu đen (không đường) và có hương vị thảo mộc ở nhiều mức độ khác nhau.

Các rạp hát công cộng và rạp chiếu phim bị cấm hoạt động, theo truyền thống Wahabbi những thứ đó không thích hợp với Đạo Hồi. Tuy nhiên, trong những khu vực tư nhân như Dhahran và Ras Tanura các nhà hát công cộng có thể hoạt động, nhưng thường là nơi để trình diễn nhạc dân tộc, nghệ thuật và các sản phẩm sân khấu hơn là để trưng bày những hình ảnh động. Những kế hoạch gần đây về việc mở cửa một số rạp chiếu phim cho phép chiếu các bộ phim hoạt hình Ả Rập cho phụ nữ và trẻ em đã được công bố.

Di sản văn hóa được kỷ niệm tại festival văn hóa Jenadriyah hàng năm.

Mutaween, hay cảnh sát tôn giáo, cũng được gọi là Cơ quan tăng cường đức hạnh và ngăn chặn sự đồi bại gồm 3.500 sĩ quan và được hỗ trợ bởi hàng ngàn người tình nguyện.

 Nhiệm vụ của họ là buộc mọi người tôn trọng học thuyết tôn giáo (luật Shari’a của Đạo Hồi như chính phủ Ả Rập Saudi quy định) và loại bỏ các hành động “không phải Hồi giáo”. Họ có quyền bắt giữ tất cả đàn ông và phụ nữ không có họ hàng với nhau nhưng có hành động trao đổi xã hội bình thường với nhau, và cấm mua bán các sản phẩm và các sản phẩm truyền thông đại chúng như trò chơi và đồ chơi, các đĩa nhạc phương Tây, và các show truyền hình.

Ngôn ngữ tại ả rập xê út: Ngôn ngữ chính dùng tại ả rập xê út là Tiếng Ả Rập và có dùng tiếng Anh trong giao tiếp công việc


Tin khác:

- Có nên đi giúp việc gia đình ở Ả Rập năm 2018

- Đi XKLĐ Singapore 2018 : Tổng hợp đơn hàng mới nhất

174 lượt xem, Like và chia sẻ nếu thấy thích nhé !!

0 Đánh giá dịch vụ này

Chọn đánh giá của bạn
Tin mới